Star Wars اثر جورج لوکاس، برای دهه‌ها تعریف‌کننده سبک علمی-تخیلی محسوب می‌شده. این حماسه به استاندارد طلایی زیرژانر «اپرای فضایی» (Space Opera) تبدیل شده و در طول سال‌های پس از اکران اولین فیلم خود، الهام‌بخش بی‌شمار فیلم، سریال، بازی ویدئویی و رمان شده است.
هرچقدر هم که جنگ ستارگان»نمادین و ماندگار باشد، چند شاهکار در سبک اپرای فضایی وجود دارند که در سطح کیفی با آن به رقابت می‌پردازند و مهم نیست که آثار جدیدتری باشند که از این مجموعه‌ی افسانه‌ای الهام گرفته‌اند یا کلاسیک‌های تمام‌عیاری که پیش از اثر بزرگ لوکاس خلق شده‌اند، این 5 اپرای فضایی به عنوان آثاری برجسته می‌شوند که کیفیتی پا‌به‌پای Star Wars یا حتی برتر از آن ارائه می‌دهند پس در ادامه همراه آورا گیم باشید.
فیلم Avatar: The Way of Water | به‌خوبی Star Wars را به مبارزه فرا می‌خواند
سه‌گانه‌ی اصلی جنگ ستارگان اواخر دهه‌ی ۷۰ و اوایل تا اواسط دهه‌ی ۱۹۸۰ میلادی را به شکلی رقم زد که کمتر داستان سینمایی دیگری موفق به انجامش شده اما بسیاری بر این باورند که سه‌گانه‌ی Avatar اثر جیمز کامرون به نوعی به Star Wars عصر حاضر تبدیل شده است. تاثیر جهانی سه‌گانه‌ی علمی-تخیلی و افسانه‌ای کامرون را نمی‌توان نادیده گرفت و در این میان، بهترین اثر این مجموعه یعنی فیلم Avatar: The Way of Water محصول سال ۲۰۲۲، شانه به شانه‌ی حماسه‌های جورج لوکاس پیش می‌رود.
Avatar: The Way of Water از آن دسته دنباله‌هایی است که تمام نقاط قوت فیلم نخست را برداشته و آن‌ها را به سطحی به مراتب بالاتر ارتقا می‌دهد. علاوه بر این، برخی از مواردی که در نسخه‌ی اول چندان موفق عمل نکرده بودند را بازسازی کرده و جانی تازه به آن‌ها می‌بخشد. افراد زیادی وجود دارند که از علاقه‌مندان به مجموعه آواتار محسوب نمی‌شوند اما حتی آن‌ها نیز به سختی می‌توانند تاثیر شگرفی را که این حماسه مدرن اپرای فضایی بر دنیای سینما گذاشته است، انکار کنند.
فیلم Prometheus | قدمی محکم بعد از Alien
مجموعه‌ی Alien یکی از باکیفیت‌ترین حماسه‌های علمی-تخیلی در تاریخ سینما به شمار می‌رود و اگرچه اکثر دنباله‌های این اثر نمی‌توانند به سادگیِ سکوت‌آمیز و وحشت‌آفرین Alien اصلی (محصول ۱۹۷۹) برسند اما هر نسخه‌ی از این franchise نقاط قوت منحصربه‌فرد خود را دارد. در این میان، فیلم Prometheus، یکی از بحث‌برانگیزترین فیلم‌های علمی-تخیلی ۲۰ سال اخیر محسوب می‌گردد.
این فیلم که توسط ریدلی اسکات، فیلم‌ساز افسانه‌ای و کارگردان نسخه‌ی اصلی Alien ساخته شده، بسط و تعمیم نهاییِ یک داستان علمی-تخیلی ساده به یک «اپرای فضایی» تمام‌عیار را ایجاد می‌کند. شخصیت‌ها فوق‌العاده جذاب و ترغیب‌کننده هستند، دنیاسازی بازی بی‌رقیب است و عناصر تولید و ساخت آن هوش از سر بیننده می‌برند. شاید این پیش‌درآمد Alien از نگاه بسیاری از مخاطبان لازم برای این مجموعه نباشد اما همچنان یکی از خاص‌ترین و متمایزترین چشم‌اندازهای هنری در تاریخ مدرن این ژانر باقی می‌ماند.
فیلم Star Trek II: The Wrath of Khan | تلاشی موفق برای رقابت با Star Wars
مجموعه‌ی Star Trek پیش از اکران فیلم Star Trek II: The Wrath of Khan در سال ۱۹۸۲، اصلاً به داشتن اکشن‌های پرهیجان و نفس‌گیر شناخته نمی‌شد. اکثر ماجراجویی‌های Trek روی دوراهی‌های اخلاقی تفکربرانگیز، معضلات انسانی و حل مسائل بر پایه علم تمرکز داشتند که البته با ورود The Wrath of Khan به عرصه، این رویکرد تا حدودی دستخوش تغییر شد و توانست کمی به Star Wars نزدیک شود.
فیلم Star Trek II: The Wrath of Khan با ترکیب بی‌نقصِ عناصر عمیق و اخلاقی نسخه‌های قبلی با رویکردی مدرن‌تر و اکشن‌محور، خیلی سریع خود را به عنوان برترین فیلم مجموعه Star Trek و یکی از جسورانه‌ترین آثار اپرای فضایی تاریخ تثبیت می‌کند. نبردهای فضایی این اثر دست‌کم از هیچ‌یک از صحنه‌های Star Wars ندارند و طنین احساسی اوج فیلم نیز در نوع خود بی‌نظیر و بی‌رقیب محسوب می‌گردد.
فیلم Dune: Part Two | یک قمار برای خلق اثری که Star Wars هم مدیون آن است
فیلم‌های Dune و Dune: Part Two ساخته‌ی دنی ویلنوو بر اساس رمان اقتباسی Dune نوشته فرانک هربرت (کتابی که به روش‌های گوناگون الهام‌بخش جورج لوکاس هنگام خلق Star Wars بود) ساخته شده‌اند و چیزی کم از یک معجزه ندارند. متن اصلی کتاب برای مدتی بسیار طولانی غیرقابل‌فیلم‌برداری و غیرقابل‌اقتباس تلقی می‌شد و حتی با وجود تلاش شجاعانه و ارزشمند دیوید لینچ افسانه‌ای در دهه ۱۹۸۰، هیچ اثری نتوانسته بود آن‌طور که باید حق مطلب را ادا کند.
این روند تا زمانی ادامه داشت که ویلنوو و تیمش ثابت کردند داستان Dune می‌تواند به یکی از بهترین آثار از نظر منتقدان و موفق‌ترین آن‌ها از نظر تجاری در تاریخ سینمای مدرن تبدیل شود. فیلم Dune: Part Two (محصول ۲۰۲۴) گواهی بر توانایی بی‌نظیر تمام عوامل درگیر در پروژه است. این اثر یک حماسه اکشن و علمی-تخیلی بسیار پرهیجان بوده که مفاهیمی چون تعصبات مذهبی، قدرت فاسدکننده و خطرات حول محور نمادگرایی و بت‌سازی را به چالش می‌کشد، اثری که بدون شک یکی از برترین اپراهای فضایی ساخته‌شده در تاریخ سینما به شمار می‌رود.
فیلم 2001: A Space Odyssey | این اثر دلیل وجود Star Wars است
ساده بگویم، اگر شاهکار کاملاً بی‌زمان و جاودانه‌ی استنلی کوبریک یعنی 2001: A Space Odyssey (اینطور خوانده می‌شود، 2001 بعد : و نهایت A Space Odyssey) وجود نداشت، ژانر علمی-تخیلی امروزه چهره‌ای کاملاً متفاوت داشت. این فیلم که یکی از عمیق‌ترین و تاثیرگذارترین آثار تاریخ سینماست، از آن دست فیلم‌هایی محسوب می‌شود که هرگز غبار کهنگی روی آن نمی‌نشیند. از جلوه‌های ویژه ساختارشناسانه و غافلگیرکننده‌اش گرفته تا ایده‌های فوق‌العاده تشویش‌آور و عمیقش درباره‌ی انسانیت و آینده، این اپرای فضایی محصول سال ۱۹۶۸ به معنای واقعی کلمه بی‌نقص می‌کند.
بدون ۲۰۰۱: یک ادیسه فضایی، احتمال بسیار زیادی وجود داشت که Star Wars هرگز به وجود نیاید. این اثر مرزهای آنچه را که می‌توان در چشم‌انداز سینمای علمی-تخیلی انجام داد از نو تعریف کرد و این کار را با جزئیاتی شگفت‌انگیز و ژرفای تماتیک و خودکاوانه‌ای بی‌نظیر به سرانجام رساند. استنلی کوبریک یکی از بزرگ‌ترین کارگردانانی بود که جهان به خود دیده و 2001: A Space Odyssey نیز یکی از برترین فیلم‌های تاریخ سینماست. این اثر با کنار زدن Star Wars، عنوان برترین اپرای فضایی تاریخ را از آن خود می‌کند و برای دهه‌های متمادی همچنان سربلند از آزمون زمان بیرون خواهد آمد.
نظر شما درباره این آثار چیست و چندتای از آن‌ها را دیده یا دست کم نامشان را شنیده بودید؟ جای چه اثری در این لیست خالی بنطر می‌رسد؟ دیدگاهتان را با ما به اشتراک بگذارید.
