آشا شارما، مدیرعامل ایکس‌باکس، تمامی گزارش‌ها و شایعات مبنی بر احتمال واگذاری و فروش بخش گیمینگ شرکت مایکروسافت را به‌طور رسمی تکذیب کرد.
او در جریان گفت‌وگویی با روزنامه نیویورک تایمز با قاطعیت تأکید کرد: ایکس‌باکس فروشی نیست.
شارما در ادامه توضیحات خود افزود:
ما برای هدایت شرکت به سمت موفقیت، هر اقدام لازمی را انجام خواهیم داد. برای تحقق این هدف، برقراری همکاری‌های استراتژیک، پیاده‌سازی مدل‌های عملیاتی کارآمد و بررسی تمامی گزینه‌های موجود در دستور کار ما قرار دارد.
از زمان روی کار آمدن شارما به‌عنوان مدیرعامل ایکس‌باکس در اوایل سال ۲۰۲۶ و به دنبال موج تعدیل نیرو و تجدید ساختارهای ماه‌های گذشته، ابهامات مهمی پیرامون آینده بلندمدت بخش گیمینگ مایکروسافت شکل گرفته است. این اتفاقات پرسش‌هایی اساسی را مطرح کرد: آیا مایکروسافت قصد فروش ایکس‌باکس را دارد؟ و آیا این سیاست‌های کاهش هزینه و تغییر ساختار، صرفاً زمینه‌سازی برای واگذاری این مجموعه است؟
گمانه‌زنی‌ها درباره این تغییرات نخستین بار توسط رسانه The Information مطرح شد. بر اساس این گزارش، مایکروسافت احتمال تبدیل ایکس‌باکس به یک شرکت تابعه با مالکیت مستقل را رد نکرده است؛ اقدامی که می‌تواند زمینه را برای اداره این برند در قالب یک سرمایه‌گذاری مشترک و یا حتی فروش کامل آن فراهم کند.
از آن مقطع تاکنون، زوایای بیشتری از برنامه‌های شارما برای بازسازی ایکس‌باکس نمایان شده است. تاکنون حدود دو هزار نفر از کارمندان این بخش شغل خود را از دست داده‌اند و پیش‌بینی می‌شود روند تعدیل نیرو در سال مالی جاری نیز ادامه یابد. در کنار جدایی یا خطر تعطیلی چندین استودیو زیرمجموعه، روند توسعه برخی بازی‌ها نیز لغو شده است. در حال حاضر، ایکس‌باکس تمرکز خود را به فرنچایزهای بزرگ‌تر و محدودتری نظیر The Elder Scrolls ،Fallout و Minecraft معطوف کرده و مدیریت مجموعه‌هایی همچون Halo را به اکتیویژن (ناشر Call of Duty) واگذار کرده است. در این میان، توجیه اقتصادی پروژه سخت‌افزاری نسل بعدی ایکس‌باکس که با نام Project Helix شناخته می‌شود نیز با تردیدهای جدی مواجه است.
اگرچه برخی ناظران معتقدند این کاهش هزینه‌ها و تغییرات ساختاری، استراتژی هوشمندانه‌ای برای تسهیل روند فروش ایکس‌باکس است، اما تحلیلگران بازار چندان با این دیدگاه موافق نیستند. به باور آن‌ها، با در نظر گرفتن عواملی چون هزینه‌های گزاف دستمزدها، شبکه وسیع استودیوها و چالش‌های بخش سخت‌افزار، واگذاری کامل این مجموعه مشتریان چندانی نخواهد داشت؛ به‌ویژه آنکه خود مایکروسافت برای تصاحب اکتیویژن بلیزارد رقم نجومی ۶۹ میلیارد دلار را پرداخت کرده است. از نگاه تحلیلگران، سناریوی منطقی‌تر این است که همزمان با کوچک‌سازی این مجموعه توسط مایکروسافت، شرکت‌های بزرگ‌تر اقدام به خرید بخش‌های تفکیک‌شده ایکس‌باکس کنند.
نشریه نیویورک تایمز این احتمال را مطرح کرده است که روند جداسازی در نهایت به خلق یک ایکس‌باکس مستقل بینجامد؛ شرکتی که ضمن حفظ همکاری نزدیک با مایکروسافت، بار مالی و هزینه‌های خود را از ترازنامه‌های این غول فناوری خارج کند. با این وجود، شارما این سناریو را نیز رد کرده و اظهار داشته است:
ما همچنان مسیر طولانی و مشترکی را با مایکروسافت پیش رو داریم و برنامه‌هایمان بر پایه یک چشم‌انداز بلندمدت استوار است.
اما یک پرسش اساسی مطرح می‌شود: وقتی خود مدیران ایکس‌باکس به بحرانی بودن وضعیت کسب‌وکارشان اذعان دارند، چه کسی حاضر به خرید آن خواهد بود؟ ایکس‌باکس سال مالی گذشته را با حاشیه پاسخ‌گویی (که ظاهراً معادل همان حاشیه سود است) ۳ درصدی به پایان رساند؛ رقمی که در مقایسه با سال پیش از آن افت داشته است. طی پنج سال گذشته، مایکروسافت فارغ از خرید اکتیویژن بلیزارد، بیش از ۲۰ میلیارد دلار در حوزه‌هایی که شارما از آن‌ها به‌عنوان یارانه محتوا، پلتفرم و سخت‌افزار یاد می‌کند، سرمایه‌گذاری مستمر انجام داده است. با این وجود، درآمدهای سالانه این بخش در همین بازه زمانی با افتی نزدیک به نیم میلیارد دلار مواجه شده است.
شارما در یادداشتی که ماه ژوئیه به بهانه اعلام تعدیل نیرو منتشر کرد، صراحتاً نوشت:
حاشیه سود ما در مقایسه با کسب‌وکارهای مشابه در حوزه پلتفرم و نشر بازی، بین یک‌سوم تا یک‌دهم است. ما نسل نهم را با ساختار هزینه‌ای بسیار بالاتر و تعداد کنسول‌های کمتری در بازار آغاز کردیم. برای جبران این عقب‌ماندگی، استراتژی رشد خود را بر پایه گیم پس، عرضه بازی‌ها برای پلتفرم‌های رقیب و گسترش سبد محتوایی بنا کردیم؛ اما با وجود ارزش‌افزوده قابل‌توجه این بخش‌ها، سرعت رشد آن‌ها با انتظارات ما همخوانی نداشت.
او در ادامه این یادداشت افزوده بود:
همزمان با این چالش‌ها، هسته اصلی کسب‌وکارمان نیز تضعیف شد. ما به امید دستیابی به نتایج بهتر، زمان، سرمایه و نیروی انسانی بیشتری را به آن تزریق کردیم. از سوی دیگر، صنعت بازی اکنون با یکی از بی‌سابقه‌ترین بحران‌های سخت‌افزاری تاریخ خود دست‌وپنجه نرم می‌کند. مجموع این عوامل ایجاب می‌کند که ساختار ایکس‌باکس را از پایه بازسازی کنیم.
در همین اثنا، مایکروسافت قیمت کنسول‌های ایکس‌باکس را افزایش داده است. این شرکت دلیل اصلی این تصمیم را رشد سرسام‌آور هزینه‌های تأمین حافظه و فضای ذخیره‌سازی عنوان کرده که به بیش از ۲.۵ برابر رسیده و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا پاییز ۲۰۲۷ مجدداً دو برابر شود.
مایکروسافت در بیانیه مربوط به افزایش قیمت‌ها تصریح کرد:
تمامی بخش‌های صنعت لوازم الکترونیکی مصرفی درگیر بحران کمبود و گرانی قطعات هستند، اما این بحران ضربه بسیار سنگین‌تری به بازار کنسول‌ها وارد کرده است.
شارما نیز در یادداشت بازسازی ایکس‌باکس بر این واقعیت تأکید کرد که صنعت در حال تجربه شدیدترین بحران سخت‌افزاری تاریخ خود است.
در حال حاضر، اولویت اصلی شارما معطوف به رشد ایکس‌باکس است؛ پلتفرمی که طبق گفته او در مصاحبه با نیویورک تایمز، همچنان میزبان ۵۰۰ میلیون بازیکن فعال ماهانه است. هدف جاه‌طلبانه مایکروسافت، رساندن این آمار به یک میلیارد کاربر روزانه است؛ هدفی که در شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی با موجی از تمسخر و ناباوری کاربران مواجه شده است.
اما برنامه ایکس‌باکس برای تحقق این هدف بلندپروازانه چیست؟ بر اساس گزارش نیویورک تایمز، استراتژی آن‌ها شامل بهره‌گیری از فناوری پردازش ابری برای نفوذ به بازارهای بکرتری نظیر آفریقا و جنوب آسیا و همچنین سرمایه‌گذاری گسترده روی Minecraft به‌عنوان رقیبی جدی برای پلتفرم عظیم Roblox است.
