The Social Reckoning فیلمی است که آرون سورکین (Aaron Sorkin)، برنده‌ی اسکار بهترین فیلمنامه برای The Social Network در آن بار دیگر به بررسی خطاها و رسوایی‌های فیسبوک می‌پردازد، اثری که می‌توان آن را دنباله‌ای غیرمستقیم یا مکملی برای فیلم سال ۲۰۱۰ به کارگردانی دیوید فینچر دانست اما به نظر می‌رسد کمی دیر از راه رسیده است، در ادامه همراه آورا گیم باشید.
روایت و داستان فیلم The Social Reckoning | افشایی که برایش افشاهای زیادی اتفاق می‌افتد
فیلم سورکین روایت همکاری جف هورویتز (جرمی آلن وایت)، خبرنگار تحقیقی وال‌استریت ژورنال، و فرانسیس هاوگن (مایکی مدیسون)، دانشمند داده‌های فیسبوک را دنبال می‌کند، همکاری‌ای که به افشای تاریک‌ترین رازهای این شرکت شبکه‌های اجتماعی در مجموعه‌ی گزارش‌های چندقسمتی The Facebook Files در سال ۲۰۲۱ منجر شد. به لطف اطلاعات و اسنادی که فرانسیس در اختیار جف گذاشت، وال‌استریت ژورنال مدعی شد که توانسته نشان دهد پلتفرم‌های متعلق به غول فناوری، مارک زاکربرگ (جرمی استرانگ)، آگاهانه زندگی مردم را دشوارتر می‌کردند تا بتوانند سودآوری خود را حفظ کنند.
البته ماجرا پیچیده‌تر از این حرف‌هاست، اما کلیت داستان همین است و با وجود فیلمنامه‌ای تیز و بازی‌های جذاب گروهی از بازیگران توانمند، The Social Reckoning هرگز به ارتفاعات دراماتیک نسخه قبلی خود در سال ۲۰۱۰ نمی‌رسد. The Social Network داستانی شخصی‌تر درباره دوستی جاه‌طلبانه چند جوان بود که رؤیاهای بزرگی در سر داشتند و در نهایت به شکلی شدید و ویرانگر از یکدیگر جدا شدند، داستانی که در آن شخصیت‌ها مستقیماً مقابل یکدیگر قرار می‌گرفتند.
در مقابل، The Social Reckoning بیشتر یک فیلم درباره افشای فساد و روزنامه‌نگاری است که در آن درگیری اصلی میان قهرمانی شکل می‌گیرد که فقط یک بار در یک اتاق با شخصیت شرور داستان قرار می‌گیرد و حتی با او صحبت هم نمی‌کند. فیلمنامه سورکین سرگرم‌کننده است و دیالوگ‌های تند، کنایه‌آمیز و پرزرق‌وبرق همیشگی او را دارد؛ همان دیالوگ‌هایی که بازیگران عاشق اجرای آن‌ها هستند. با این حال، بسیاری از شخصیت‌های فیلم بیشتر شبیه مهره‌هایی برای پیش‌برد داستان به نظر می‌رسند.
کارگردانی فیلم The Social Reckoning | همه چیز یک مقداری شُل بنظر می‌رسد
درباره جف هورویتز اطلاعات چندانی به دست نمی‌آوریم جز اینکه در زمینه فناوری چندان آگاهی ندارد اما خبرنگار خوبی است. جرمی آلن وایت در این نقش عملکرد قابل قبولی دارد اما چندان تاثیرگذار نیست. در مقابل، فرانسیس با بازی مایکی مدیسون شخصیت چندلایه‌تری دارد و جنبه‌ی تندخو و گاه بداخلاق او تا حدی دستپاچگی و ناهماهنگی اجتماعی‌اش را پنهان می‌کند. او قهرمانی همدل‌برانگیز است، هرچند زندگی‌اش خارج از فیسبوک، درست مانند زندگی جف بیرون از ژورنال، تا حد زیادی ناشناخته باقی می‌ماند.
صحنه‌ی قرار گذاشتن فرانسیس با یک جوان فعال در حوزه مالی، واقعاً بامزه است. در طرف دیگر ماجرا، جرمی استرانگ به اندازه‌ای که انتظار دارید در فیلم حضور ندارد، اما هر لحظه‌ای که روی پرده ظاهر می‌شود، کاملاً آن را در اختیار خود می‌گیرد. او زاکربرگ را شبیه ترسناک‌ترین اندرویدی به تصویر می‌کشد که شرکت Weyland-Yutani تاکنون ساخته است. موجودی انسان‌نما که برخی اجزای ضروری برای عملکرد طبیعی را ندارد و به همین دلیل هرگز نمی‌تواند کاملاً درست کار کند.
با وجود اینکه دیالوگ‌های سورکین می‌توانند درخشان و پرانرژی باشند، سورکینِ کارگردان در زنده و هیجان‌انگیزکردن The Social Reckoning چندان موفق نیست. فیلم شبیه یک نمایش صحنه‌ای است که برای سینما اقتباس شده اما آن انرژی و برقی را که اگر روی صحنه برادوی اجرا می‌شد احساس می‌کردید، به مخاطب منتقل نمی‌کند. کارگردانی فیلم حرفه‌ای و قابل قبول است اما به‌ندرت هیجان‌انگیز می‌شود.
سایر نکات و ابعاد فیلم The Social Reckoning | سخت گیر باشیم یا نه؟
با وجود موسیقی ملودراماتیک Alexandre Desplat که با شدت تمام به مخاطب می‌کوبد تا اهمیت شهادت فرانسیس در برابر کنگره را به او یادآوری کند. فیلم خودش هم کاملاً از بلندپروازی‌های Frank Capraوارش آگاه است و در یکی از صحنه‌های بامزه نام کارگردان Mr. Smith Goes to Washington را به میان می‌آورد و ما می‌دانیم که همچنان در جهانی زندگی می‌کنیم که در آن تاکتیک‌های فیسبوک افشا شدند و… زندگی به مسیر خودش ادامه داد.
می‌دانم، افسرده‌کننده است اما حقیقت تلخ همین است. حتی دوران زاکربرگ به‌عنوان چهره اصلی شرارت در دنیای فناوری نیز تا حد زیادی به سر رسیده و حالا Sam Altman و Elon Musk که درباره هر دوی آن‌ها نیز به‌زودی فیلم‌هایی اکران خواهد شد، بخش عمده گفت‌وگوی فرهنگی درباره غول‌های فناوری را به خود اختصاص داده‌اند.
از برخی جهات، تقصیر فیلم The Social Reckoning نیست که خشم و اعتراضی که انتظار دارد مخاطب احساس کند، فوریت چندانی ندارد. ما در دوره‌ای زندگی می‌کنیم که تقریباً هر روز دست‌کم یک یا دو خبر منتشر می‌شود که می‌تواند موجی از خشم عمومی به راه بیندازد. این وضعیت خسته‌کننده است. بنابراین از مخاطب خواستن که دوباره با مسائلی ارتباط برقرار کند که پنج تا هفت سال پیش مردم را به دو قطب تقسیم می‌کردند (فیلم ما را به روزهای اوج همه‌گیری کووید-19 و شورش 6 ژانویه بازمی‌گرداند) کار دشواری است، به‌خصوص وقتی پیام نهایی فیلم چندان تازه یا شوکه‌کننده نیست.
The Social Reckoning داستانی شجاعانه از نبرد داوود پیامبر و جالوت روایت می‌کند اما متاسفانه داوود پیامبر در این نبرد با یک سلاح ابتدایی به میدان جنگ آمده است. گروه بازیگران قدرتمند فیلم، جرمی استرانگ را در نقشی خیره‌کننده به‌عنوان نسخه‌ای تقریباً بیگانه‌وار از غول فناوری، مارک زاکربرگ، در اختیار دارد و مایکی مدیسون نیز در نقش افشاگر اسرار شرکتی فیسبوک، شخصیتی باهوش و همدل‌برانگیز ارائه می‌دهد.
کار آرون سورکین در این فیلم ترکیبی از نقاط قوت و ضعف است، فیلمنامه‌ای تیز و قدرتمند نوشته اما در مقام کارگردان آن را با رویکردی صرفاً حرفه‌ای و بی‌پیرایه به تصویر کشیده است. The Social Reckoning هرقدر هم تلاش کند، نمی‌تواند به‌طور کامل آن چیزی را بازآفرینی کند که The Social Network را به کیفرخواستی قدرتمند علیه فیسبوک و تاثیر فرساینده آن بر جامعه تبدیل کرده بود.
منبع: IGN
